Actuele wetgeving 2026
Indexering alimentatie 4,6%
Pensioenwijziging 2028 meegenomen
1
Jouw situatie
Dit bepaalt alles — kies wat op jou van toepassing is
Getrouwd vóór 2018
Algehele gemeenschap van goederen — in principe alles gedeeld
Getrouwd ná 2018
Beperkte gemeenschap van goederen — wat je vooraf had blijft van jou
Samenwonend
Geen automatische rechten — alles afhankelijk van samenlevingscontract
Algehele gemeenschap van goederen (vóór 2018): In principe wordt alles gedeeld — bezittingen én schulden die tijdens het huwelijk zijn opgebouwd. Wat je vóór het huwelijk had en erfenissen of schenkingen op naam kunnen buiten de gemeenschap vallen als dit goed gedocumenteerd is. Huwelijkse voorwaarden gaan altijd boven de wettelijke regeling.
Beperkte gemeenschap van goederen (ná 2018): Wat je vóór het huwelijk had, blijft van jou. Erfenissen en schenkingen op jouw naam ook. Wat tijdens het huwelijk samen is opgebouwd — spaargeld, gezamenlijke woning, gezamenlijke investeringen — wordt gedeeld. Een goede administratie van wat van wie was bij aanvang is cruciaal.
Samenwonend zonder huwelijk: Je hebt géén automatisch recht op verdeling van elkaars vermogen, alimentatie of pensioen. Alles hangt af van wat er in een samenlevingscontract staat. Heb je geen contract? Dan heb je bij een scheiding juridisch gezien nauwelijks rechten — ook niet als je jaren hebt samengewoond. Laat dit direct controleren door een notaris of mediator.
2
De vijf dingen die geregeld moeten worden
Klik elk onderwerp open voor uitleg
Vermogensverdeling
Basis
Vóór 2018 — algehele gemeenschap
→ Alles 50/50 — tenzij huwelijkse voorwaarden
→ Schulden worden ook gedeeld
→ Erfenissen kunnen erbuiten vallen mits gedocumenteerd
→ Eigen bedrijf valt er ook in — complex bij ondernemers
Ná 2018 — beperkte gemeenschap
→ Voorhuwelijks vermogen blijft privé
→ Erfenissen en schenkingen op naam blijven privé
→ Gezamenlijk opgebouwd vermogen wordt gedeeld
→ Goede administratie van begin huwelijk is cruciaal
Let op box 3 in 2026: Als vermogen wordt verdeeld bij scheiding, houd dan rekening met het nieuwe box 3 stelsel. Wie de beleggingen of het vastgoed krijgt, kan te maken krijgen met hogere belasting vanaf 2026 en 2028. Neem dit mee in het convenant.
De woning
Drie opties
Optie A — Één partner koopt uit
→ Woning getaxeerd → overwaarde gedeeld
→ Uitkopende partner neemt hypotheek over
→ Bank moet akkoord gaan — nieuwe acceptatie
→ Kinderen blijven in vertrouwde omgeving
Optie B — Woning verkopen
→ Overwaarde wordt gedeeld na aflossing hypotheek
→ Geen overdrachtsbelasting — verkoop aan derde
→ Schone lei voor beiden
→ Huidige woningmarkt maakt terugkopen moeilijk
Optie C — Tijdelijk aanhouden
→ Één partner woont erin, beiden blijven eigenaar
→ Bewoner betaalt hypotheek en woonlasten
→ Afspraken vastleggen over looptijd en verkoopdatum
→ Fiscaal complex — beiden nog aansprakelijk voor hypotheek
⚠️ Restschuld bij scheiding
Als de woning minder waard is dan de hypotheek, ben je beiden aansprakelijk voor het resterende bedrag. Spreek dit uitdrukkelijk af in het convenant — wie betaalt hoeveel van de restschuld.
Partneralimentatie
Max. 5–12 jaar
Wanneer heb je recht?
→ Je was getrouwd of had geregistreerd partnerschap
→ Ex-partner heeft meer inkomen
→ Je kunt niet volledig in eigen onderhoud voorzien
→ Samenwonenden: alleen bij samenlevingscontract
Hoe lang duurt het? (na 1 jan 2020)
→ Standaard maximaal 5 jaar
→ Huwelijk korter dan 10 jaar → helft huwelijksduur
→ Samen kinderen → stopt als jongste kind 12 is
→ Huwelijk 15+ jaar én AOW binnen 10 jaar → stopt bij AOW
Wanneer stopt het eerder?
→ Hertrouwen of geregistreerd partnerschap
→ Samenwonen langer dan 12 maanden aaneengesloten
→ Overlijden van een van beiden
Indexering 2026
→ Alimentatie stijgt automatisch met 4,6% per 1 januari 2026
→ Dit geldt voor zowel kinder- als partneralimentatie
→ Betaler is verplicht dit door te voeren
Kinderalimentatie
Tot 21 jaar
Hoe wordt het berekend?
→ Op basis van Tremanormen — officiële richtlijnen rechtbanken
→ Netto gezinsinkomen bepaalt de behoefte van het kind
→ Draagkracht van beide ouders wordt berekend
→ Verdeling naar rato van ieders draagkracht
Hoe lang duurt het?
→ Verplicht tot kind 18 jaar
→ Studerend kind: aanspraak tot 21 jaar
→ Indexering elk jaar — 2026: 4,6%
→ Kinderalimentatie gaat altijd vóór partneralimentatie
Fiscaal verschil: Partneralimentatie is aftrekbaar voor de betaler en belast bij de ontvanger. Kinderalimentatie is niet aftrekbaar en niet belast. Dit maakt een hogere partneralimentatie en lagere kinderalimentatie soms fiscaal gunstiger — maar dit moet zorgvuldig worden doorgerekend.
Pensioen — de vergeten post
Deadline: 2 jaar
Wat is pensioenverevening?
→ Standaard: 50/50 van pensioen opgebouwd tijdens huwelijk
→ Alleen het deel tijdens het huwelijk — niet ervoor of erna
→ Geldt voor elk pensioenfonds afzonderlijk
→ In huwelijkse voorwaarden kan dit worden uitgesloten
Verevening vs conversie
→ Verevening: pensioen blijft gekoppeld aan elkaar
→ Conversie: eigen pensioenpot — volledig zelfstandig
→ Conversie geeft meer zekerheid bij overlijden partner
→ Bij conversie vervalt recht op bijzonder partnerpensioen
⏰ Deadline: binnen 2 jaar na scheiding
Je moet het formulier "Mededeling van scheiding" indienen bij elk pensioenfonds afzonderlijk. Doe je dit niet op tijd, dan moet de verdeling later onderling worden verrekend — wat voor beiden onpraktisch is. Dit wordt te vaak vergeten.
Wijziging per 2028: De Wet pensioenverdeling bij scheiding treedt waarschijnlijk in op 1 januari 2028. Dan wordt conversie het uitgangspunt in plaats van verevening. Als je nu gaat scheiden en wil terug naar verevening onder de nieuwe wet, moet dit binnen 6 maanden worden gemeld.
3
Indicatieve alimentatieberekening
Gebaseerd op Tremanormen 2026 — indicatief, geen officiële berekening
Alimentatiecalculator 2026
Vul de situatie in voor een indicatie — de werkelijke berekening gebeurt met gespecialiseerde software
Per maand
€
Per maand, 0 als geen inkomen
€
Relevant voor duur alimentatie
Indicatie partneralimentatie
€ 0
Per maand
Indicatie kinderalimentatie
€ 0
Per maand per kind
Maximale duur partner
0 jaar
Op basis van huwelijksduur
⚠️ Dit is een vereenvoudigde indicatie op basis van de Tremanormen. De werkelijke berekening houdt rekening met woonlasten, zorgtoeslag, belastingdruk en andere factoren. Laat een definitieve berekening uitvoeren door een mediator of advocaat.
4
Pensioen regelen — stap voor stap
De meest vergeten post bij scheiding
Wat je moet doen en wanneer
Pensioenverevening gaat niet automatisch — je moet het zelf melden
1
Direct na scheiding: Inventariseer bij welke pensioenfondsen jullie beiden pensioen hebben opgebouwd. Elke werkgever, elk fonds apart.
2
Beslis: verevening of conversie? Verevening = pensioen blijft gekoppeld. Conversie = eigen pot, eigen zekerheid. Bij twijfel: vraag een specialist.
3
Binnen 2 jaar: Dien het formulier "Mededeling van scheiding in verband met verdeling van ouderdomspensioen" in bij elk pensioenfonds afzonderlijk. Dit formulier is te downloaden via het pensioenfonds.
4
Let op bij meerdere fondsen: Jullie kunnen bij elk fonds een andere keuze maken — bij het ene verevening, bij het andere conversie. Leg dit vast in het convenant.
5
Vanaf 2028: De wet verandert — conversie wordt het uitgangspunt. Scheidingen die nu plaatsvinden vallen nog onder de oude wet, maar overgangsrecht geldt voor 6 maanden na invoering.
5
Deadlines die mensen missen
Zet deze in je agenda — sommige zijn niet te herstellen
Binnen 2 jaar: pensioen melden
Dien het formulier in bij elk pensioenfonds. Mis je deze termijn, dan moet je later zelf de verdeling onderling regelen — wat beide partijen onzeker maakt en vaak tot conflicten leidt.
1 januari elk jaar: alimentatie indexering
Alimentatie wordt automatisch geïndexeerd. In 2026 is dat 4,6%. De betaler is verplicht dit door te voeren — doe je dit niet, dan kan de ontvanger het alsnog opeisen met terugwerkende kracht.
Direct bij scheiding: box 3 gevolgen meenemen in convenant
Wie de beleggingen of het vastgoed krijgt, krijgt ook de hogere box 3 belasting van 2026 en 2028 voor z'n kiezen. Een convenant zonder fiscale doorrekening kan achteraf oneerlijk uitpakken.
Binnen 6 maanden na 2028: overgangsregeling pensioen
Als de nieuwe pensioenwet ingaat per 1 januari 2028 en je wil afwijken van conversie als standaard, moet dit binnen 6 maanden worden gemeld bij het pensioenfonds.
Bij samenwonen: samenlevingscontract controleren
Zonder contract heb je bij scheiding nauwelijks rechten — ook niet na jarenlang samenwonen. Als je geen contract hebt, laat dan direct een notaris kijken wat je juridische positie is.
6
Wat kost een scheiding?
Eerlijk overzicht — grote verschillen afhankelijk van de route
Mediation
€1.500–€4.000
Samen met een neutrale mediator. Snelste en goedkoopste route als je samen tot afspraken kunt komen. Convenant daarna door notaris of advocaat.
Advocaat (gezamenlijk)
€2.000–€6.000
Één advocaat voor beiden bij onderlinge overeenstemming. Goedkoper dan twee advocaten. Niet mogelijk bij grote conflicten.
Rechtszaak
€5.000–€25.000+
Bij conflict en geen overeenstemming. Beide partijen eigen advocaat. Griffierecht plus advocaatkosten. Kan jaren duren.
Griffierecht 2026: Voor een echtscheiding bij de rechtbank betaal je griffierecht — in 2026 circa €310 per persoon. Dit staat los van de advocaatkosten. Bij mediation betaal je geen griffierecht — de mediator dient het verzoek in.
Wil je jouw situatie laten doorrekenen?
Een gespecialiseerde mediator of scheidingsadvocaat kan jouw exacte situatie bekijken — vermogensverdeling, alimentatie en pensioen in één overzicht.
Gratis adviesgesprek aanvragen